सरोज सापकोटा
काभ्रेपलाञ्चोक ⁄ काभ्रेपलाञ्चोक जिल्लाको विभिन्न पालिका यतिबेला संकटको अबस्थामा गुज्रिरहेको छ । विपद् बाट जिल्लाको ४ वटा पालिका संकटमा गुज्रीएका हुन् ।
बिपद सँगैं कति घरबार बिहिन बने । कसैले परिवारको सम्पुर्ण सदस्य गुमाए । समस्या सबै तिर बल्झिएको छ । अहिले जिल्लाका ४ वटा पालिका पुरानै युगमा फर्किएको भान पर्न थालेको छ । सडक बगायो, विजुलीका पोलहरु ढले, बस्ति पहिरोले पुर्यो बगायो, संचारको साधन संचालन भएका छैनन् । यसले गर्दा पनि हामी पुरानै युगमा पुग्यौं भन्ने भान विपद्मा परेका नागरिकको मनमा पर्न थालेको छ ।
बागमती प्रदेश सरकारले रोशी, पनौती, बेथानचोक, तेमाल, नमोबुद्ध, मण्डनदेउपुर, चौरीदेउराली र महाभारत गाउँपालिकालाई संकटग्रस्त क्षेत्र घोषणा गरेको छ । सडक, विद्युत र संचार सम्पर्क हुन नसकेका कारण जिल्लाका सबै पालिकाहरुको क्षतिको विवरण अझै प्राप्त हुन सकेको छैन । धुलिखेलमा १ सय, बनेपामा १ सय, पनौतीमा १ हजार ५ सय, नमोबुद्धमा ३ सय, मण्डनदेउपुरमा ५ सय, पाँचखालमा १ सय, बेथान्चोकमा १ हजार, रोशीमा ६ सय, तेमालमा ३ सय, चौरीदेउरालीमा १ सय, भुम्लुमा १ सय, महाभारतमा १ सय र खानीखोलामा १ सय गरी ४ हजार ९ सय त्रिपाल, ९ हजार ८ सय म्याट र त्यहि संख्यामा ब्लालङ्गकेट उपलब्ध गराउन गृह मन्त्रालयलाई जिल्ला विपद ब्यवस्थापन समितिले अनुरोध गरेको थियो । प्रारम्भिक तथ्यांक अनुसार काभ्रेमा १० हजार घर परिवार प्रभावित हुन सक्ने अनुमान गरिएको छ ।
विपद्मा परि खानीखोला, बेथान्चोक, रोशी, तेमाल, चौरी, भुम्लु र नगरपालिकाका केहि वडाका नागरिकहरु अझै सम्पर्क विहिन छन् । बेपत्ता नागरिकहरु अझै फेला परेका छैनन । ७५ जनाको निधन भएको छ । निधन भएकाहरुको पनि प्रहरीले मुचुल्का प्राप्त गर्न नसकेका कारण मृत्यु हुनेहरुको सूचीमा राख्न सकेको छैन । सरकारले मृतकको परिवारलाई दुःखमा मल्हम पट्टि लगाउने दिने भनेको मृतक प्रति ब्यक्ति २ लाखका दरले नगद उपलब्ध गराउने काम तिब्र रुपमा भएको छ । पहिलो चरणमा ५५ जनालाई उपलब्ध गराउने गरी जिल्ला प्रशासन कार्यालयको टोली घर घर पुग्न थालेको छ । तर नागरिकहरुको बास न गाँसको अवस्थामा नगद राख्ने स्थान पनि नभएकाले दशैका समयमा चोरी हुने भएको छ । किरियाका लागि बासस्थान समेत नभएको अवस्थामा सरकारले उपलब्ध गराएको राहतले थप जोखिम हुने हो कि ? भन्ने आशंका थपिएको छ । पहिलो चरणमा पनौती, मण्डनदेउपुर, नमोबुद्ध, बेथान्चोक र रोशी गाउँपालिकाका ५५ जनालाई २ लाखका दरले राहत उपलब्ध गराउन शुरु गरिएको प्रमुख जिल्ला अधिकारी उमेशकुमार ढकालले बताए ।
विपद्बाट घर, वहाल, आवास नस्ट भएका वा खाद्यान्न बाली तथा जग्गा जमिन वा पसल ब्यवसाय समेत नोक्सानी भई तत्काल गुजाराको लागि खाद्यान्न समेत नभएका वा दुबै अवस्थाका पीडित परिवारलाई प्रति परिवार ५ जनासम्म सदस्य भएमा १५ हजार र बढी भएमा २० हजारका दरले नगद सहायता उपलब्ध गराउने भएको छ । त्यस्तो अवस्थाका नागरिकहरुको सूची संकलनका लागि स्थानीय तहबाट विवरणहरु संकलन गर्ने कार्य भईरहेको छ । हालसम्मको प्राप्त विवरण अनुसार पनौती १ मा ४० घर घरबार विहिन भएका छन् भने १ सय घर भत्किएका छन् । वडा नम्वर २ मा ५२ घर पुर्ण रुपमा क्षति भएका छन् । वडा नम्वर ३ मा २५ घर पूर्ण रुपमा क्षति भएका छन् । वडा नम्वर ११ मा ३ सय ३७ घर भत्किएका छन् । वडा नम्वर १२ मा करिव ७ सय घर परिवार घरबार विहिन भएका छन् ।
पूर्वाधार, खाद्य कृषि तथा पशुपंक्षी, आश्रयस्थल, स्वास्थ्य, शिक्षा, बजार अनुगमन, खानेपानी सरसफाई तथा स्वच्छन्दता, सामाजिक संरक्षण र वातावरण तथा पोषणका लागि सरोकारवाला कार्यालयहरुको संयोजकत्वमा फोकल पर्सन तोकेर जिम्मेवारी दिएको छ ।
