चिसो ह्वात्तै बढ्यो,बृद्धबृद्धा र दिर्घरोगीलाई समस्या

अस्पतालका बेडहरु भरिभराउ

बनेपा/पछिल्लो दिन चिसोको मात्रा ह्वात्तै बढेको छ । चिसोले गर्दा जनजीवन प्रभावित भइरहेको छ । यस सँगै जाडोयाममा विभिन्न संक्रमण पनि बढ्ने साथै सङ्क्रमणबाट बृद्धबृद्धा र दिर्घरोगीहरुमा समस्या उत्पन्न हुन सक्ने विषेशज्ञ डाक्टरहरुले बताएका छन् ।

जाडोयाममा कोरोनाभाइरससहित विभिन्न किसिमका सङ्क्रमणको सम्भावना अझ बढ्ने भएकाले स्वास्थ्य सतर्कता अपनाउनुपर्ने विज्ञ डाक्टरहरूले सुझाव दिएका छन् । नेपालमा अहिले कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण दर केही कम भएको देखिए पनि भित्र भित्रै कोरोना भाइरसको केही केही मात्रामा लक्षणहरु देखिएको छ । तर चिसो मौसममा कोरोनाभाइरससँगै इन्फ्लूएन्जा र श्वासप्रश्वास प्रणालीमा आक्रमण गर्ने अन्य भाइरसहरू बढी सक्रिय बन्ने विज्ञहरू बताउँछन् ।

त्यस्ता भाइरसले गराउने सङ्क्रमणबाट बच्न विशेष सतर्कता अपनाउनुपर्ने उनीहरूको सुझाव छ । पछिल्लो समय बिरामीहरुका कारण अस्पतालहरु भ्रिभराउन भएका छन् । जिल्लाको मुख्य अस्पताल मध्ये धुलिखेल अस्पताल, शिर मेमारिएल अस्पतालमा बिरामीको खचाखच बढेको छ ।

चिसो ह्वात्तै बढे सँगै आगो ताप्दै
फोटो सौजन्य : गुगल डटकम

सङ्क्रामक रोग विशेषज्ञ डाक्टरका अनुसार नेपालमा अहिले कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण कम देखिनुमा दुईवटा प्रमुख कारण रहेका हुनसक्छन् । पहिलो-धेरै नेपालीमा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण भइसकेकाले शरीरमा एन्टिबडी कायम रहनु । दोस्रो- खोप लगाउनेहरूको सङ्खया बढ्नुका कारण पनि पछिल्लो समय केही समस्या कम भएको जानकारहरु बताउँछन् ।

जाडोमा झ्यालढोका लगाएर बस्ने तथा मानिसहरू एउटै कोठामा गुम्सिएर बस्ने गर्दा सङ्क्रमण सर्ने दर पनि बढ्न सक्ने भएकाले सतर्क हुनुपर्ने डाक्टरहरुको सुझाव छ । पछिल्लो समय बजारमा तातो लुगाको साथै हिटरको माग बढेको छ । हिटरका कारण पनि बिभिन्न घटनाहरु बढेको समाचारहरु आइरहेको छ । जब चिसो मौसम सुरु हुन्छ । गरिब नागरिकलाई अझ सबैभन्दा बढी समस्या पर्छ । चिसो काट्न घाम र आगो ताप्ने धेरै नागरिक मुलुकमा छन् । हुने खानेमा भन्दा हुँदा खानेमा यो समस्या बढी हुन्छ । एकसरो लुगासमेत राम्रोसँग लाउन नपाउने गरिब जनता कम छैनन् । चिसोको प्रभाव पहाडमा भन्दा तराईमा उच्च छ ।

बूढाबूढी बालबालिका र महिला वर्गका लागि चिसो अभिशाप बन्छ । मधेसमा अधिकांश समय गर्मी हुने भएकोले जाडोको लागि जोहो गरिँदैन । दैनिक ज्याला मजदुरी गरेर छाक टार्नेहरूसँग नयाँ लुगा किन्ने क्षमता पनि हुँदैन । भएको एकसरो लुगा पनि शीतलहरले चिसो हुन्छ । यो समस्या पहाडी भेगमा पनि देखिएको छ । घाम नलागी नसुक्ने तथा ज्याला मजदुरी गर्ने अवसर कम भई खानपान र न्यानो लुगा तथा वातावरण कोरा कल्पना बन्ने गरेको छ ।

पोषणयुक्त र सन्तुलित खाना खाने, तातो र झोलयुक्त खाद्य पदार्थको बढी उपयोग गर्ने, मौसमी फलफूल लिने र सागसब्जी प्रशस्त खानुपर्छ । खुल्ला ठाउँमा नजाने, वातावरणलाई न्यानो बनाउने र आफैं सचेत भएर बस्नुपर्छ । भिटामिन सीयुक्त फलफूल सेवनमा जोड दिनुपर्छ । स्वास्थ्य तथा सरसफाइमा बढी ध्यान दिनुपर्छ । शरीरलाई न्यानोयुक्त लत्ता कपडा लगाउने र धूमपान, मद्यपानबाट टाढा रहनुपर्छ । दाउरा वितरणभन्दा न्यानो कपडा वितरण तथा स्वास्थ्य सचेतना बढाउनै पर्ने जानकारहरु बताउछन् ।

चिकित्सकहरूका अनुसार जाडो महिनामा कोभिड-१९ बाहेक अन्य सङ्क्रमण पनि हुन सक्ने बिशेषज्ञहरु बताउँछन् । यस बेला विशेषगरी श्वासप्रश्वाससम्बन्धी भाइरसहरू नै सक्रिय बन्ने भएकाले त्यससँग सम्बन्धित सङ्क्रमणको डर धेरै हुने उनीहरू बताउँछन् । चिकित्सकहरूका भनाइमा चिसो बढी हुने र पानी कम पर्ने मौसम भएकाले यस बेलामा छाला तथा आँखासम्बन्धी सङ्क्रमण हुने बताइएको छ । कोभिडपछि जाडोमा हुन सक्ने अर्को घातक सङ्क्रमण इन्फ्लूएन्जा भाइरसको भएको विज्ञहरूको भनाइ छ ।

स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालयले पनि इन्फ्लूएन्जा भाइरसको सङ्क्रमण जाडोमा बढ्न सक्ने भन्दै सतर्कता अपनाउन आह्वान गरेको छ । यो समय चिसोले मुटु, श्वासप्रश्वास र दमका पुराना बिरामी, कुपोषित बालबालिकालाई बढी आक्रान्त पार्छ । रुघाखोकी, भाइरल इन्फ्लुएन्जा, पखाला, ब्रोङकाइटिस, दम, श्वासप्रश्वास, पिनास, निमोनिया, दादुरा, ठेउलाका बिरामी उच्च हुन्छन् ।

चिसोको एलर्जी, छालामा विभिन्न समस्या देखा पर्छन् । चिसोले अनुहारमा कालो र सेतो दाग हुनेलगायत मुटु कमजोर बन्छ । हातखुट्टाका औंला, कान रातो हुने, चिलाउने, सुन्निने र कहिलेकाहीँ घाउ हुने, दाद, ओठ फुट्ने, हातखुट्टा फुट्ने, शरीर चिलाउने, अपच, पखाला, आउँजस्ता पाचनसम्बन्धी रोगहरू र हातखुट्टा र जोर्नी सुन्निने अवस्था पनि त्यत्तिकै निम्त्याउँछ ।

जाडोमा शारीरिक सरसफाइमा कमी हुनाले लिंग र योनिमा फोहर जम्ने, कापमा संक्रमण हुने, योनिद्वारबाट सेतो पानी बग्ने, यौनांग वरिपरि चिलाउने योनिरसको बहाव बढ्ने हुनसक्छ। मौसम भोजभतेरको समय पनि भएकाले बढी खाना, बोसो र मसलेदार खानाले अपच, ग्याष्ट्रिाइटिस, झाडा पखाला हुनसक्छ। जन्डिस र टाइफाइड पनि प्रशस्त पाइन्छ। जाडोमा रगत बाक्लो हुने भएकाले सुगर र रक्तचाप मात्र बढ्दैन, प्रायः सबै दीर्घकालीन रोगहरू बढी गम्भीर बन्ने गरेको बताइन्छ ।

इन्फ्लूएन्जाबाट बच्न पनि कोभिडबाट जोगिन अपनाएका जस्तै स्वास्थ्य सावधानीहरू भौतिक दूरी कायम गर्ने, खोक्दा वा हाछ्युँ गर्दा आफ्नो मुख छोप्ने, बिरामी हुँदा घरैमा बस्ने, बेलाबेलामा साबुनपानीले हात धुने, झोल कुरा खानेलगायतका कुरा गर्नुपर्ने मन्त्रालयको सुझाव छ ।

इन्फ्लूएन्जा भएका व्यक्तिहरूलाई ज्वरो आउने, टाउको दुख्ने, घाँटी दुख्ने, खोकी र हाछ्युँ आउने, नाक बन्द हुने, सिँगान बग्ने, थकान महसुस हुने, जीउ दुख्ने लगायतका लक्षणहरू देखिने मन्त्रालयले जनाएको छ । चिकित्सकहरूका अनुसार जाडो महिनामा जन्मिएका बच्चा र सुत्केरी आमाहरूको स्वास्थ्यमा पनि विशेष ध्यान दिनुपर्ने हुन्छ ।

जाडो र वायु प्रदूषण बढेका बेला प्रदूषणको असरका कारण आँखामा गम्भीरखाले असर पनि देखिन सक्ने भएकाले सतर्कता अपनाउनुपर्ने उनीहरुकोे सुझाव छ । केही दिनदेखि देशैभरि तापक्रम कम हुँदै गएको र तुँवालो लागेको जल तथा मौसम विज्ञान विभागका मौसमविद्हरूले बताएका छन् ।

विभागका अनुसार देशका केही हिमाली भागमा बिहीवारदेखि हिमपात भएको छ । त्यसले आगामी दिनमा चिसो अझै बढाउने देखिन्छ भने अरब सागरमा बनेको न्यून चापीय क्षेत्रको आंशिक प्रभाव देशैभरि परेको छ । त्यसले गर्दा बादल र तुवाँलो लागेको विभागको मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले जनाएको छ ।