राजेश राज महत
शिक्षक समाजको मेरुदण्ड हुन्। उनीहरू न केवल ज्ञानका स्रोत हुन्, सामाजिक रूपान्तरणका बाहक पनि हुन्। तर विडम्बना के छ भने, यिनै शिक्षकहरू आफ्नो अधिकार, सम्मान, र सुरक्षित पेशागत जीवनको लागि बारम्बार आन्दोलन गर्न बाध्य भएका छन्। शिक्षक आन्दोलन भन्नाले शिक्षासँग सम्बन्धित पेशागत, आर्थिक, सामाजिक, र नैतिक अधिकारहरूको सुनिश्चितताको लागि गरिने सामूहिक संघर्षलाई बझिन्छ।
शिक्षक आन्दोलनको उत्पत्ति र पृष्ठभूमि
शिक्षक आन्दोलनको इतिहास २०औँ शताब्दीको सुरुवाततिरै सुरु भएको पाइन्छ, जब शिक्षकमाथि गरिएको उपेक्षा, न्यून तलब, असुरक्षित कामको अवस्था र सरकारको उदासीनताविरुद्ध शिक्षकहरूले आवाज उठाउन थाले।
पहिलो चरणमा शिक्षक आन्दोलन मुख्यतया श्रम अधिकार, उचित तलब, र कामको सुरक्षामा केन्द्रित थियो। समयसँगै, यसको दायरा फराकिलो हुँदै शिक्षाको गुणस्तर, शिक्षामा पहुँच, शिक्षा प्रणालीको सुधार, र शिक्षकको सामाजिक हैसियत सम्म फैलिएको छ।
अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा शिक्षक आन्दोलन
अन्तर्राष्ट्रिय रूपमा शिक्षक आन्दोलनले संगठनात्मक रूप लिँदै गयो।
नेपालमा शिक्षक आन्दोलन
नेपालमा शिक्षक आन्दोलनको इतिहास पनि समृद्ध छ।
शिक्षक आन्दोलनको महत्व
अबको बाटो
निष्कर्ष
शिक्षक आन्दोलन केवल तलब र सुविधा प्राप्तिको संघर्ष होइन, यो शिक्षा प्रणालीको समग्र सुधार, समानता, र सामाजिक न्यायको आन्दोलन हो। शिक्षकको आवाज बलियो भयो भने मात्र भविष्यको पुस्तालाई समुन्नत र सशक्त बनाउन सकिन्छ। अतः शिक्षक आन्दोलनलाई समर्थन गर्नु, सुन्नु, र बुझ्नु र सहभागी हुनु हामी सबैको कर्तव्य हो।
लेखक महासचिव, नेपाल शिक्षक संघ बागमती प्रदेश कार्यसमिति सदस्य हुन् ।
